آثار جواهرخانه، اشیای صرفاً تزئینی نیستند؛ هر اثر میان فلز، بدن، فرم و روایت ساخته میشود. به همین دلیل نگهداری از آنها فقط یک نکته فنی نیست، بخشی از احترام به اثر و ادامه زندگی آن است.
زیورآلات دستساز، بهویژه آثاری که از برنج، نقره یا متریالهای حساس ساخته میشوند، در تماس با بدن، رطوبت، عطر، نور، هوا و استفاده روزمره واکنش نشان میدهند. این واکنشها همیشه به معنی آسیب نیستند؛ گاهی بخشی از رفتار طبیعی فلز اند.
اثر دستساز، نیازمند مراقبت آگاهانه است
هر اثر جواهرخانه با دست ساخته میشود. فرم، بافت، سطح و جزئیات آن حاصل فرایند ساخت و تصمیمهای هنری هستند. برای حفظ این جزئیات، بهتر است اثر در شرایط مناسب استفاده و نگهداری شود.
اگرچه آثار با دقت ساخته میشوند، اما فلزات در برابر رطوبت، مواد شیمیایی، فشار، ضربه و استفاده نادرست بیتفاوت نیستند. نگهداری درست باعث میشود فرم و پرداخت اثر مدت بیشتری کیفیت خود را حفظ کند.
از تماس با آب و رطوبت زیاد خودداری کنید
تماس طولانی با آب، رطوبت زیاد، بخار حمام، استخر یا آب دریا میتواند ظاهر فلز را تغییر دهد. این موضوع بهویژه درباره برنج و نقره اهمیت بیشتری دارد.
بهتر است هنگام حمام، شنا، شستوشو، ورزش سنگین یا فعالیتهایی که باعث تعریق زیاد میشوند، اثر را از بدن جدا کنید.
عطر، الکل و مواد شوینده دشمن سطح فلز هستند
عطر، الکل، اسپری، کرمها، مواد آرایشی، صابونها و شویندهها میتوانند سطح فلز را کدر، تیره یا دچار تغییر رنگ کنند. بهتر است ابتدا عطر یا محصولات مراقبتی را استفاده کنید، اجازه دهید جذب یا خشک شوند، سپس اثر را بپوشید.
- اثر را مستقیماً در تماس با عطر و اسپری قرار ندهید.
- هنگام شستن دستها، ظرفها یا استفاده از شویندهها، اثر را کنار بگذارید.
- از تماس اثر با الکل، ضدعفونیکننده و مواد شیمیایی خودداری کنید.
بعد از استفاده، اثر را خشک و تمیز کنید
پس از هر بار استفاده، بهتر است اثر را با یک پارچه نرم، خشک و بدون پرز تمیز کنید. این کار چربی پوست، رطوبت، تعریق و گردوغبار را از سطح اثر کم میکند و روند تغییر رنگ فلز را کندتر میسازد.
برای آثار نقرهای، در صورت نیاز میتوان از پارچه مخصوص نقره استفاده کرد. برای آثار برنجی یا آثاری با بافت و پرداخت خاص، بهتر است از مواد ساینده یا تمیزکنندههای قوی بدون مشورت استفاده نشود.
اثر را جداگانه نگهداری کنید
بهتر است هر اثر را در جعبه، کیسه پارچهای یا فضای جداگانه نگهداری کنید. تماس مداوم آثار با یکدیگر ممکن است باعث خطوخش، ساییدگی یا آسیب به جزئیات شود.
نگهداری در محیط خشک، دور از نور مستقیم، رطوبت زیاد و مواد شیمیایی، به ماندگاری بهتر سطح و پرداخت اثر کمک میکند.
از فشار و ضربه محافظت کنید
بعضی آثار جواهرخانه فرم حجمی، جزئیات دستساز یا ساختارهای ظریف دارند. فشار، ضربه، افتادن از ارتفاع یا گیرکردن به لباس و اشیای دیگر میتواند به فرم اثر آسیب بزند.
هنگام خواب، ورزش، جابهجایی وسایل سنگین یا فعالیتهایی که احتمال ضربه و فشار وجود دارد، بهتر است اثر را استفاده نکنید.
تغییر رنگ همیشه نقص نیست
برخی فلزها، بهویژه برنج و نقره، در گذر زمان و در تماس با بدن و محیط تغییر میکنند. برنج ممکن است تیرهتر یا ماتتر شود و نقره ممکن است در تماس با هوا و رطوبت تیرگی سطحی پیدا کند.
این تغییرات بخشی از رفتار طبیعی متریال هستند و لزوماً نشانه خرابی یا ضعف ساخت نیستند. با نگهداری درست میتوان این روند را کندتر و کنترلشدهتر کرد.
نگهداری آثار برنجی
آثار برنجی را از رطوبت، عطر، الکل، شوینده و تعریق طولانی دور نگه دارید. پس از استفاده، سطح اثر را با پارچه نرم خشک کنید و آن را در فضای جداگانه نگهداری کنید.
اگر اثر برنجی تغییر رنگ داد، پیش از استفاده از هر نوع ماده تمیزکننده، بهتر است نوع پرداخت و سطح اثر بررسی شود. بعضی پرداختها ممکن است با مواد ساینده آسیب ببینند.
نگهداری آثار نقرهای
نقره در تماس با هوا و رطوبت میتواند تیره شود. برای کاهش این روند، اثر را در جعبه یا کیسه جداگانه و در محیط خشک نگهداری کنید.
برای تمیزکردن تیرگیهای سطحی، پارچه مخصوص نقره گزینه مناسبتری از مواد شیمیایی قوی است. اگر اثر دارای بافت، سنگ، اتصال ظریف یا پرداخت خاص است، پیش از تمیزکاری جدی با جواهرخانه مشورت کنید.
اثر را با بدن و زمان همراه کنید
اثر دستساز، برخلاف شیء صنعتی، همیشه کاملاً بیتغییر نمیماند. لمس، استفاده، نگهداری و گذر زمان روی آن اثر میگذارند. این ویژگی برای جواهرخانه بخشی از زندگی اثر است.
مراقبت درست کمک میکند این تغییرات کنترلشده، زیبا و طبیعی امتداد یابند.
برای حفظ کیفیت آثار جواهرخانه، آنها را از آب، رطوبت زیاد، عطر، الکل، شویندهها، فشار و ضربه دور نگه دارید و پس از استفاده با پارچه نرم خشک کنید.