مراحل ساخت
- شکل گیری ایده « ازذهن هنرمند تا طراحی »
فرایند ایدهپردازی، طراحی و مدل سازی آثار جواهرخانه با وسواس و دقت بسیار و بر مبنای ایده اولیه مجموعهها پیش میرود. هر مجموعه قصهای دارد و هر اثر در امتداد روایت مجموعه شکل میگیرد. معمولاً طراحی اولیه بر روی کاغذ آغاز میشود، بر موم و فلز ادامه مییابد و در نهایت مسیرش را بر تَن پوشنده و مخاطب ادامه میدهد.
- طراحی و مدلسازی « گاهی کاغذ و گاه ماده »
نخستین مرحله از خلق یک اثر، طراحی است. طراحی گاه با مداد بر روی کاغذ آغاز میشود و گاه با موم مخصوص انجام میشود. در این حالت طراحی و مدلسازی جدا از هم نبوده و فرایند طراحی که وضوح بخشی به ایدهای مشخص و گاه مبهم است طی نخستین برخورد هنرمند با ماده که در اینجا موم جواهرسازی است؛ تجسم مییابد. این شیوه از ساخت که پیشینهای چند هزارساله دارد؛ از گذشتههای دور در مناطق گستردهای از جهان از جمله ایران امروزی کاربرد داشته و اجداد هوشمند ما کشف کردهبودند که چگونه میتوانند فرم اشیاء و زیورآلات فلزی را پیش از قالبگیری، با موم شبیهسازی کنند.
موم مدلسازی چیست « مادهای جادویی »
موم، مادهای نرم و حالتپذیر است که با ابزار و تکنیکهای مختلفی چون ذوب و قالب ریزی، حذف کردن، اضافه کردن، تراشیدن و جوش دادن، فرم میگیرد و بخش مهمی از روند تبدیل ایده تا اجرا به واسطه آن امکانپذیر است. در دوران باستان این مرحله از ساخت، با کمک مومهای طبیعی که در دسترس جوامع محلی بود انجام میشد.
- ریختهگری « تکنیکی کُهن، زنده در جهان امروز»
پس از نهایی شدن فرم قطعه مومی؛ آن را با گچ مخصوص قالبگیری میکنیم و طی فرایندی حساس و دقیق در کوره میپزیم تا ضمن سوختن و خروج موم از قالب، استحکام و شرایط لازم برای ورود فلز به قالب فراهم شود. پس از تکمیل سیکل پخت؛ قالب را از کوره خارج و فلز مذاب را به کمک نیروی مکشِ، درون آن تزیرق میکنیم. این فرایند پیچیده چیزی نیست جز تکنیک موم گمشده ( Lost wax ) که هزاران سال پیش با کمک قالبهای سفالین یکبارمصرف و کورههای خشتی انجام میشده. امروزه نیز فرایند قالبگیری از موم و ریختهگری فلز بر مبنای همان شیوه و تنها با مواد و ابزارهایی پیشرفتهتر صورت میگیرد.
- فلزکاری و فرایند نهایی « شکلگیری نهایی »
پس از ریختهگریِ قطعات فلزی؛ فرایند اسیدکاری، سوهانکاری، فرز زنی، لحیم کاری، سمباده زنی و پرداخت نهایی بر روی بخشهای مختلف اثر انجام میشود. در بسیاری از آثار بخشهایی همچون اتصالات، پینها، میخ و قلاب، زنجیر، طوق و سایر الحاقات با کار مستقیم بر روی فلز ساخته میشوند و برای اجرا به ذوب و شمشریزی، نورد، حدیدهکشی و چکش کاری نیاز است که تمامی این روند در کارگاه جواهرخانه انجام میشود.
- ارائه اثر « امتداد روایت بر تَن مخاطب »
پس از پرداخت و تکمیل اثر، شست و شو و در صورت لزوم آبکاری با فلزات مقاومتر مثل طلا انجام میشود. عکاسی، بستهبندی، چاپ کارت اثر و ارسال برای سفارشدهنده پایان سفر هر اثر در جواهرخانه است. از آنجا که هر زیورِ جواهرخانه به عنوان اثر هنری بدنمند، در تعامل با جسم و ذهن مخاطب هویت مییابد؛ در کنار او مسیر تازهای را آغاز میکند که با احساسات، تجربهها و هویت مخاطب، پیوندی را شکل میدهد که به باور ما ناگسستنی است.
